“Halemba” czy warto było poświęcić życie za maszyny

Kompania Węglowa miała zwolnić 800 pracowników kopalni Halemba! Właśnie takie cięcia powodują konieczność zatrudniania pod ziemią firm zewnętrznych.

Górnicy twierdzą, że w kopalniach sprzęt liczy się bardziej od ludzi

Za wszelką cenę

Ile kosztuje życie polskich górników? Tragedia na kopalni Halemba wystawia precyzyjny rachunek – to 70 mln złotych, bo tyle kosztował sprzęt, którego odzyskanie stało się celem piętnastu pracowników firmy Mard i ośmiu górników z kopalni Halemba, których w śmiertelnej pułapce, ponad kilometr pod ziemią, zamknął wybuch metanu.
- Życie jest bezcenne, a to, co dzieje się obecnie w polskich kopalniach nazywamy zjawiskiem ekonomii za wszelką cenę – wyjaśnia Dominik Kolorz, szef górniczej „Solidarności”. – Jeszcze nie tak dawno dochodziło do zamykania ścian z powodu zbyt wielkiego ryzyka dla ludzi. Teraz już o tym nie słyszę. Tak miało się stać ze ścianą, gdzie zginęli górnicy z Halemby.
Według Kolorza sytuacja w rudzkiej kopalni ujawnia wszystkie patologie jakie rządzą obecnie górnictwem. Przykład idzie z góry.
- W Kompanii Węglowej panuje burdel organizacyjny. Nikt nie wie, za co odpowiada – mówi związkowiec.
Dwa dni teorii i miesiąc praktyki
Kilka dni temu na ręce górniczej „Solidarności” trafił raport zlecony przez Kompanię Węglową, z którego wynikało, że zatrudnienie w Halembie trzeba zredukować o 800 osób.
- Brak fachowych rąk do pracy to główne źródło problemów – wyjaśnia Kolorz. – Potem zatrudnia się zewnętrzne firmy, w których dziś pracuje ok. 19 tysięcy pracowników. Właśnie taka firma wydobywała sprzęt z poziomu 506.
W takich firmach i firemkach zwykle są zatrudniani ludzie leciwi, albo młokosy. Gdy trafią w ekstremalne warunki nie wiedzą co robić.
Szkolenie pracownika np. ze spółki Mard trwa bardzo krótko. To dwa dni teorii i miesiąc praktyki. Jak 21-letni człowiek ma bezpiecznie poruszać się 1030 metrów pod ziemią w temperaturze 28 stopni C?
Kolorz uznaje za skandaliczną procedurę przetargową.
- Przetarg, który miał miejsce w Halembie był dwa razy rozstrzygany. Firma Mard oprotestowała wyniki pierwszego przetargu i wygrała – mówi.
Dodajmy, że szefem firmy jest były nadsztygar z Halemby…

Podpoziomy

Jerzy Markowski, były wiceminister gospodarki, odpowiedzialny za restrukturyzację górnictwa, piętnuje przede wszystkim brak wystarczających inwestycji w górnictwie, co mści się w tragiczny sposób na górnikach.
- Nie budujemy nowych szybów. 45 proc. wydobycia pochodzi z tzw. podpoziomów, a więc wyrobiska powstają pod najniższym poziomem wydobycia, które odbywa się w skrajnie trudnych warunkach i bardzo głęboko – wyjaśnia.
W śląskich kopalniach jest kilkadziesiąt ścian z zablokowanym sprzętem, który czeka na wydobycie. Aby otworzyć taką otamowaną ścianę, trzeba skalkulować ryzyko – w przypadku Rudy Śląskiej akcję powinni przeprowadzić wyszkoleni ratownicy, a nie wybrana w przetargu firma zewnętrzna.

Czteroletnie doświadczenie

Marian Długosz, właściciel Górniczego Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego Mard, nie ukrywa, że jest zdruzgotany tym, co się wydarzyło.
— Właśnie siedzę w stołówce z rodzinami osób, których na razie nie udało się odnaleźć. Ludzie, którzy pracowali w Halembie mieli dobre kwalifikacje, to byli dobrzy pracownicy — mówi.
Jego firma ma na rynku górniczym ledwie czteroletnie doświadczenie. W Halembie zlikwidowała już wcześniej trzy ściany, prowadziła także prace w nieistniejącym już katowickim „Kleofasie” oraz w kopalni Knurów. Długosz zapewnia, że za każdym razem prace prowadzone były pod okiem specjalistów z kopalń.
– Mam wszystkie ubezpieczenia, rodziny ofiar i poszkodowanych dostaną odszkodowania.
Tymczasem związkowcy twierdzą, że prywatne firmy wykonujące usługi dla kopalń, to prawdziwa plaga. Wynajmowane są one do najcięższych i najbardziej niebezpiecznych prac, a jednocześnie ich pracownicy są bardzo słabo opłacani (często od 600 do 800 złotych), bywają w zaawansowanym wieku, a ich kwalifikacje pozostawiają wiele do życzenia. Często mają właściwy ekwipunek — zjeżdżają na dół w tenisówkach i dziurawych dżinsach.
Górnik na stałe pracujący w kopalni nigdy nie pozwoliłby sobie na pracę w takim stroju…

Paniki nie było

W środę, kiedy jeszcze trwały poszukiwania zaginionych, na kopalnianym placu utkanym wozami transmisyjnymi kłębił się tłum górników, którzy właśnie skończyli szychtę. Nie wszyscy spieszyli się do domów. Wielu dzwoniło z komórek do żon, do dzieci. Że są cali i zdrowi.
Choć akcja ratownicza odbywała się na poziomie 1030, na innych poziomach trwała praca. Wg górników, z którymi rozmawialiśmy na poziomie 1030 jest jeszcze inne wyrobisko, kilkaset metrów dalej. Tam również nie wstrzymano robót. Górnicy to rozumieją. To ich zakład pracy. Dla nich być, albo nie być. W Rudzie Śląskiej kopalnia to największy żywiciel.
– Na szczęście pracuję teraz w rejonie wyłączonym z chodnika, na poziomie 830 – mówi 42-letni Marek Binkowski, maszynista wyciągowy na Halembie śpieszący do pracy na godz. 14.
Kiedy doszło do wybuchu, był na kopalni.
– Dowiedzieliśmy się od sztygara, którego wezwano. Sztab miał zdecydować o zmianie kierunku wentylacji – dodaje Binkowski.
Jaka była reakcja?
– Nie było paniki, raczej wyciszenie. Każdy trawił tę wiadomość po swojemu, ale było nam ciężko. Każdy myślał o ofiarach, o uratowanych – dodaje.
Przyznaje, że z ciężkim sercem wychodził w środę do pracy. Od żony usłyszał „tylko szczęśliwie wróć”.
– Szczerze? Odechciewa się pracować – wzdycha.
Bomba metanowa
Górnicy, którzy skończyli poranną dniówkę w skupieniu palą papierosy na placu. Mówią o ryzyku zawodowym i braku perspektyw innych niż kopalnia w rodzinnym mieście.
– Za jakie ja pieniądze narażam życie? – pyta w końcu rozgoryczony 34-letni Krystian Grodzki, górnik przodkowy z Halemby. – 1,6 tys. zł na miesiąc? Warto? Nie warto, ale robota poza kopalnią jest za 600-800 zł. Rodziny nie wyżywię. Już teraz ciężko.
Krystian Grodzki jeszcze kilka miesięcy fedrował na feralnym poziomie 1030.
– Po cholerę po tylu miesiącach władze kopalni zdecydowały tam wpuścić ludzi do nieczynnego wyrobiska! – denerwuje się. – Ja wiem że ktoś te prace musi wykonać, ale przecież to trzeci wypadek na tej ścianie! Tam jest bomba metanowa!
Do Krystiana Grodzkiego dzwoniła w nocy matka. Czy żyje, czy cały i zdrowy.
– Błagała żebym wziął sobie urlop, ale powiedziałem „co to zmieni? ”. Nic. Natura się mści, choćby nie wiem ile szkoleń BHP było, ile czujników – wzdycha Grodzki.
Górnicy twierdzą, że w ostatnim czasie na poziomie 1030, w ścianie wybuchu stężenie było tak duże, że co dwa dni przerywano prace i wietrzono chodnik. Ze smutkiem przyznają, że nie ma roku, żeby przed Barbórką nie było wypadku na Halembie.
– Musi swoje żniwo zebrać – wzdycha 38-letni Kazimierz Smulski, ślusarz w ścianie. Grodzki dodaje: – Prawda jest taka. Na kopalni zawsze liczyły się bardziej maszyny niż ludzie. I to cała tragedia. Zysk, zysk i jeszcze raz zysk.

Autor artykułu: Izabela Kacprzak, Witold Pustułka

This entry was posted on Friday, November 24th, 2006 at 6:01 am and is filed under Archiwa z Przedniej Prasy. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Responses are currently closed, but you can trackback from your own site.

Comments are closed.

Archiwum Przednia Prasa

“Halemba” czy warto było poświęcić życie za maszyny